काठमाडौं । विदेशमा रहेका नेपालीहरूलाई आफ्नै देशमा फर्काएर स्वरोजगार बनाउने र दक्ष जनशक्तिलाई स्वदेशमै सदुपयोग गर्ने ठूलो बाचासहित जनमत बटुलेको वर्तमान सरकारले अन्ततः वैदेशिक रोजगारीको बाटोलाई नै थप प्रशस्त गर्ने निर्णय गरेको छ। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीको नेतृत्व र दुई तिहाइको शक्तिशाली समर्थन रहेको वर्तमान सरकारले विदेश जान रोक लगाइएका विभिन्न गन्तव्य मुलुकहरूको श्रम स्वीकृति पुनः सुचारु गर्ने निर्णय गरेको हो। यस निर्णयसँगै अब नेपाली कामदारहरू इराक बाहेकका अन्य सबै देशमा वैदेशिक रोजगारीका लागि जान पाउने भएका छन्।
श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयमा बसेको मन्त्रिस्तरीय बैठकले गएको फागुन १७ गतेदेखि अस्थायी रूपमा श्रम स्वीकृति स्थगन गरिएका देशहरूको हकमा प्रतिबन्ध फुकुवा गर्ने निर्णय गरेको हो। वैदेशिक रोजगार विभागका अनुसार अब साउदी अरेबिया, संयुक्त अरब इमिरेट्स (युएई), कतार, कुवेत, बहराइन, ओमान, यमन, जोर्डन, लेबनान, टर्की र इजरायल जस्ता देशहरूमा नेपाली श्रमिकहरू जान पाउनेछन्। इराकको सुरक्षा र अन्य प्राविधिक कारण देखाउँदै त्यस देशका लागि भने तत्काल श्रम स्वीकृति नदिने अडान सरकारले कायम राखेको छ।
विभागले सार्वजनिक गरेको जानकारी अनुसार अब उल्लेखित देशहरूका लागि व्यक्तिगत श्रम स्वीकृति, संस्थागत श्रम स्वीकृति र वैधानिकीकरण (लिगलाइजेसन) का सबै प्रक्रियाहरू पूर्ववत् अवस्थामा फर्किएका छन्। यसअघि विभिन्न कारणले यी देशहरूमा कामदार पठाउन रोक लगाइएको भए पनि अहिले मन्त्रालयको पछिल्लो निर्णयले म्यानपावर व्यवसायी र वैदेशिक रोजगारीमा जान चाहने युवाहरूका लागि बाटो खुला गरिदिएको छ।
यद्यपि, सरकारको यो कदमले सामाजिक र राजनीतिक वृत्तमा भने केही गम्भीर प्रश्नहरू उब्जाएको छ। निर्वाचनका समयमा युवाहरूलाई स्वदेशमै रोजगारी दिने र ‘ब्रेन ड्रेन’ रोक्ने चर्को नारा दिएको रास्वपा र दुई तिहाइको सरकारले आफ्नै प्रतिबद्धता विपरीत वैदेशिक रोजगारीलाई नै विकासको मुख्य आधार मान्नुलाई धेरैले आलोचनात्मक रूपमा हेरेका छन्। स्वदेशमा उद्योगधन्दा र रोजगारीका अवसरहरू सिर्जना गर्नुको सट्टा युवा शक्तिलाई खाडी र अन्य मुलुक पठाउने निर्णयले सरकारको ‘स्वरोजगार’ को नारा केवल चुनावी प्रचारमा मात्र सीमित भएको देखाउँछ। इराक बाहेकका अन्य सबै देशमा श्रम स्वीकृति खुलेसँगै वैदेशिक रोजगारीको चाप अझै बढ्ने र यसले देशको उत्पादनशील युवा जनशक्ति बाहिरिने क्रमले निरन्तरता पाउने देखिएको छ।
