काठमाडौं, कात्तिक २७ । सम्पत्ति शुद्धीकरण कसुरमा पक्राउ परेका इनम सापकोटाबाट प्रहरीले बरामद गरेका दुईवटा मोबाइल फरेन्सिक परीक्षण हुनुअघि दुई दिनसम्म प्रधानमन्त्रीका प्रमुख सल्लाहकार कुमार बेनको निजी निवासमा रहेको तथ्य फरेन्सिक परीक्षणबाट खुलेको छ। यस घटनाले प्रहरी अनुसन्धानको निष्पक्षता र डिजिटल प्रमाणको सुरक्षामाथि गम्भीर प्रश्न उठाएको छ।
सेतोपाटीका अनुसार फरेन्सिक परीक्षण प्रतिवेदनमा अक्टोबर २ (असोज १६) राति करिब सवा ९ बजे मोबाइलको लोकेसन ललितपुरको ज्वागलस्थित गणेश मन्दिर नजिक देखिएको छ। उक्त स्थान प्रधानमन्त्रीका प्रमुख सल्लाहकार कुमार बेनको निजी निवास रहेको प्रहरी स्रोतको भनाइ छ।
मोबाइल प्रहरीको नियन्त्रणबाहिर रहेको सोही अवधिमा ह्वाट्सएप र फेसबुक चलाइएको, मोबाइलमा रहेका सामग्रीका स्क्रिनसट लिइएको तथा केही सन्देश मेटिएको फरेन्सिक परीक्षणमा देखिएको स्रोतले जनाएको छ। मेटिएका सन्देशमध्ये केही इनम र बेनबीच आदानप्रदान भएका थिए। उनीहरूबीच राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीको उम्मेदवार छनोटलगायत विषयमा कुराकानी भएको विवरणसमेत मोबाइलमा भेटिएको प्रहरी स्रोतको दाबी छ।
यसअघि सेतोपाटीले कात्तिक १७ गते इनमबाट बरामद मोबाइल फरेन्सिक परीक्षणअघि दुई दिनसम्म कुमार बेनको घरमा राखिएको समाचार प्रकाशित गरेको थियो। बेनले मोबाइल राखेको, सन्देश मेटिएको तथा स्क्रिनसट लिएको भन्ने आरोपबारे सोधिएका प्रश्नको स्पष्ट जवाफ दिएका थिएनन्।
यसै प्रकरणमा इनम प्रहरी हिरासतमा रहेकै बेला प्रधानमन्त्री बालेन शाह र गृहमन्त्री सुधन गुरुङको सचिवालयसँग जोडिएका कम्तीमा तीन जना प्रहरी कार्यालय पुगेको खुलासा भएको छ। उच्च सुरक्षा स्रोतका अनुसार प्रधानमन्त्री सचिवालयका संयोजक विशाल अधिकारी, गृहमन्त्रीका सल्लाहकार जेम्स कार्की र आफूलाई प्रधानमन्त्री तथा गृहमन्त्री दुवैको सूचना प्रविधि परामर्शदाता बताउने चिराग श्रेष्ठ प्रहरी कार्यालय पुगेका थिए।
सेतोपाटीले प्राप्त गरेको भिडिओमा असोज १६ गते साँझ करिब साढे ६ बजे प्रधानमन्त्री सचिवालयका विशाल अधिकारीले प्रहरी अधिकृत राजु अधिकारीसँग प्रहरी कार्यालयको सोधपुछ कक्षमै कुराकानी गरेको देखिन्छ। कुराकानीका क्रममा प्रहरी अधिकृतले ‘आज मोबाइल आउँछ भन्ने आशा छ’ भनेको सुनिन्छ। यसले मोबाइल त्यतिबेला प्रहरी कार्यालयको नियन्त्रणमा नरहेको संकेत गर्छ।
प्रहरी स्रोतका अनुसार प्रधानमन्त्री तथा गृहमन्त्रीको सचिवालयसँग जोडिएका व्यक्तिहरूले अनुसन्धान र बयान प्रक्रियामा समेत चासो राखेका थिए। अनुसन्धानका क्रममा बरामद गरिएका मोबाइल प्रहरीको आधिकारिक नियन्त्रणभन्दा बाहिर पुग्नु र त्यसमा रहेका सामग्री प्रयोग हुनु गम्भीर विषय भएको प्रहरी स्रोतको भनाइ छ।
मोबाइलमा इनम र कुमार बेनबीच केही महिनादेखि कुराकानी भइरहेको विवरण भेटिएको बताइएको छ। तीमध्ये फागुन २१ को निर्वाचनका लागि राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीबाट दाङ क्षेत्र नम्बर २ मा अनन्तराज घिमिरेलाई उम्मेदवार बनाउनुपर्ने सिफारिससम्बन्धी सन्देशसमेत रहेको स्रोतको दाबी छ। सार्वजनिक भएका उच्चपदस्थ व्यक्ति तथा न्यायाधीशहरूसँगका संवादका स्क्रिनसट पनि मोबाइल बेनको घरमा रहेको समयमा लिइएको हुन सक्ने स्रोतको भनाइ छ।
यसअघि सर्वोच्च अदालतका न्यायाधीश हरिप्रसाद फुयाँलले पनि इनम सापकोटासँग आफ्नो सम्पर्क र भेटघाट भएको स्वीकार गरेका थिए। कात्तिक १२ गते पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै उनले सापकोटाले आफूलाई प्रधानमन्त्री बालेन शाहको निकट व्यक्ति भनेर चिनाएको बताएका थिए। महाअभियोग लाग्न सक्ने चर्चाका बीच सापकोटाले प्रधानमन्त्रीसँग आफ्नो पहुँच रहेको भन्दै आश्वासन दिएको फुयाँलको भनाइ थियो।
फुयाँलले काठमाडौंको हिमालय होटलमा सापकोटासँग भेटेको स्वीकार गर्दै पछि सर्वोच्च अदालतमा विचाराधीन मुद्दामा चासो राखेर दबाब दिन थालेपछि शंका लागेको बताएका थिए। विशेषगरी रोहित गुप्ताको मुद्दामा प्रधानमन्त्रीको नाम लिएर सन्देश पठाइएको उनको भनाइ थियो। त्यसपछि उनले सापकोटाको फोटो, सम्पर्क नम्बर र कुराकानीका विवरण प्रधानमन्त्री सचिवालयमा पठाएको तथा प्रहरीलाई समेत जानकारी गराएको बताएका थिए।
सापकोटासँग न्यायाधीशहरूको सम्पर्क र आर्थिक लेनदेनसम्बन्धी विवरण सार्वजनिक भएपछि कात्तिक १३ गते सर्वोच्च अदालतको फुलकोर्ट बैठकमा समेत यस विषयमा छलफल भएको थियो। सार्वजनिक भएका संवादका विवरण अनुसन्धानको फाइलमा नरहेको भन्दै फुयाँलले ती सूचना कसरी बाहिरिए भन्ने प्रश्नसमेत उठाएका थिए।
झापाका इनम सापकोटा असोज १४ गते पक्राउ परेका थिए। पूर्वप्रधानन्यायाधीश चोलेन्द्रशमशेर राणासँगको सम्पर्क र उच्चपदस्थ व्यक्तिहरूसँगको सम्बन्धबारे अनुसन्धान गर्ने क्रममा प्रहरीले उनलाई नियन्त्रणमा लिएको थियो। राणाको मोबाइल परीक्षणबाट प्राप्त विवरणका आधारमा अनुसन्धान सापकोटासम्म पुगेको प्रहरी स्रोतले जनाएको छ।
प्रहरीको विशेष ब्युरोले सापकोटालाई नियन्त्रणमा लिएर सोधपुछ गरेको थियो। सुरुमा अभद्र व्यवहारसम्बन्धी कसुरमा हिरासतमा राखिएका उनलाई पछि सम्पत्ति शुद्धीकरणसम्बन्धी कसुरमा समेत अनुसन्धान अघि बढाइएको थियो।
सापकोटाकी श्रीमती कविता पाण्डेले उनलाई गैरकानुनी रूपमा हिरासतमा राखिएको दाबी गर्दै सर्वोच्च अदालतमा बन्दी प्रत्यक्षीकरणको रिट दायर गरेकी थिइन्। न्यायाधीशद्वय हरिप्रसाद फुयाँल र सुनिलकुमार पोखरेलको इजलासले उक्त रिट खारेज गरेको थियो।
मोबाइलको नियन्त्रण, त्यसमा रहेका डिजिटल प्रमाणको प्रयोग तथा अनुसन्धानका क्रममा राजनीतिक नेतृत्वसँग जोडिएका व्यक्तिहरूको सक्रियतासम्बन्धी पछिल्लो खुलासाले यस प्रकरणलाई थप गम्भीर बनाएको छ। अनुसन्धानका प्रमाण कसको नियन्त्रणमा थिए र ती सामग्री कसरी सार्वजनिक भए भन्ने विषयमा निष्पक्ष छानबिन आवश्यक देखिएको छ।
स्रोत : सेतोपाटी
